سوره آل عمران: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی‌وحدت
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۱: خط ۴۱:
=مفهوم کلی سوره=
=مفهوم کلی سوره=


سيرى در زندگى [[مريم]] و [[عيسى]] عليهماالسلام؛ مبارزه اى منطقى با [[يهود]] و [[مسيحيت]]؛ حقايقى در مورد جهان و عوامل انحراف از حق؛ عبرت آموزى از شكست ها و پيروزى ها<ref>تفسير قرآن مهر، ج 3، ص 21.</ref>.
سيرى در زندگى [[مريم]] و [[عيسى]]؛ مبارزه اى منطقى با [[يهود]] و [[مسيحيت]]؛ حقايقى در مورد جهان و عوامل انحراف از حق؛ عبرت آموزى از شكست ها و پيروزى ها<ref>تفسير قرآن مهر، ج 3، ص 21.</ref>.


=اسامی دیگر سوره=
=اسامی دیگر سوره=
خط ۴۹: خط ۴۹:
=علت نام‌گذاری=
=علت نام‌گذاری=


* «سوره آل عمران»؛ منظور از [[عمران]] در اين سوره پدر [[حضرت مريم(ع)]] مي‌باشد زيرا که در اين سوره از آيه سي‌وپنج تا پنجاه‌وپنج در مورد قصه حضرت مريم(ع) و حضرت عيسی (ع) صحبت شده است و اسمی از [[حضرت موسی(ع)]] نيامده است<ref>الموسوعة القرآنية، خصائص‌السور،ج 2، ص 4.</ref>.
* «سوره آل عمران»؛ منظور از [[عمران]] در اين سوره پدر [[حضرت مريم(س)]] مي‌باشد زيرا که در اين سوره از آيه سي‌وپنج تا پنجاه‌وپنج در مورد قصه حضرت مريم(س) و حضرت عيسی (ع) صحبت شده است و اسمی از [[حضرت موسی(ع)]] نيامده است<ref>الموسوعة القرآنية، خصائص‌السور،ج 2، ص 4.</ref>.
* «سوره زهراء»؛ سوره آل عمران به همراه [[سوره بقره]] زهراوين نام‌گذاری شده‌اند<ref>الدر المنثور فی التفسير بالمأثور، ج1، ص 18.</ref> يعنی دو سوره نوراني<ref>بصائر ذوی التميز فی لطائف کتاب العزيز، ج1، ص 134.</ref>.
* «سوره زهراء»؛ سوره آل عمران به همراه [[سوره بقره]] زهراوين نام‌گذاری شده‌اند<ref>الدر المنثور فی التفسير بالمأثور، ج1، ص 18.</ref> يعنی دو سوره نوراني<ref>بصائر ذوی التميز فی لطائف کتاب العزيز، ج1، ص 134.</ref>.
* «سوره طيبه»؛ سعيد بن منصور در سنن خود از ابوعطاف نقل کرده است که اسم اين سوره طيبه است<ref>سنن سعيد بن منصور، جلد 3، ص 1138 (تفسير سوره آل عمران).</ref>. تفسير القاسمی علت اين نام‌گذاری را به خاطر اينکه برخی اوصاف افراد پاکيزه را در آيه‌ای آورده است عنوان کرده است<ref>تفسير القاسمی المسمی حقائق التاويل، ج 2، ص 253.</ref>. الصَّابِرينَ وَ الصَّادِقينَ وَ الْقانِتينَ وَ الْمُنْفِقينَ وَ الْمُسْتَغْفِرينَ بِالْأَسْحارِ<ref>آل عمران، آيه117</ref>.
* «سوره طيبه»؛ سعيد بن منصور در سنن خود از ابوعطاف نقل کرده است که اسم اين سوره طيبه است<ref>سنن سعيد بن منصور، جلد 3، ص 1138 (تفسير سوره آل عمران).</ref>. تفسير القاسمی علت اين نام‌گذاری را به خاطر اينکه برخی اوصاف افراد پاکيزه را در آيه‌ای آورده است عنوان کرده است<ref>تفسير القاسمی المسمی حقائق التاويل، ج 2، ص 253.</ref>. الصَّابِرينَ وَ الصَّادِقينَ وَ الْقانِتينَ وَ الْمُنْفِقينَ وَ الْمُسْتَغْفِرينَ بِالْأَسْحارِ<ref>آل عمران، آيه117</ref>.
خط ۶۷: خط ۶۷:
* مبارزۀ منطقى با [[يهوديان]]، [[مسيحيان]] و [[مشركان]]؛  
* مبارزۀ منطقى با [[يهوديان]]، [[مسيحيان]] و [[مشركان]]؛  
* بيان آموزه هاى تربيتى پيروزى و شكست در جنگ بدر و احد<ref>تفسير قرآن مهر، ج3، ص 24.</ref>.
* بيان آموزه هاى تربيتى پيروزى و شكست در جنگ بدر و احد<ref>تفسير قرآن مهر، ج3، ص 24.</ref>.
=محتوا و موضوعات=
محورهاى اصلى بحثهاى سوره آل عمران، موارد زير است:
* بخش مهمى از آن از توحيد و صفات [[خداوند]] و [[معاد]] و معارف اسلامى بحث مى كند؛
* بخش ديگرى پيرامون [[جهاد]] و دستورات مهم و ظريفى در اين زمينه و همچنين درسهاى عبرتى كه در دو غزوه مهم اسلامى (بدر و احد) بود سخن مى گويد، و همچنين شرح امدادهاى الهى نسبت به [[مؤمنان]] و حيات جاويدان شهيدان راه خدا؛
* در قسمتى از اين سوره، به يك سلسله احكام اسلامى در زمينه لزوم [[وحدت]] صفوف [[مسلمين]] و [[خانه كعبه]] و فريضه [[حج]] و [[امر به معروف و نهى از منكر]] و [[تولى و تبرى]] (دوستى با دوستان حق و دشمنى با دشمنان حق) و مساله امانت، و انفاق در راه خدا و ترك [[دروغ]] و مقاومت و پايمردى در مقابل دشمن و صبر و شكيبايى در مقابل مشكلات و آزمايشهاى مختلف الهى و ذكر خداوند در هر حال، اشارات پر معنايى شده است؛
* براى تكميل اين بحثها، بخشى از تاريخ انبياء از جمله: [[آدم]] و [[نوح]] و [[ابراهيم]] و [[موسى]] و [[عيسى]] و ساير انبياء عليهم‌السلام و داستان مريم عليهاالسلام و مقامات اين زن بزرگ، و توطئه هاى پيروان متمرد حضرت موسى و عيسی عليهماالسلام در برابر [[اسلام]]، نيز ذكر شده است.
* مطالب سوره آل عمران چنان به هم مربوط و هماهنگ است كه گويى همۀ آنها يك جا نازل شده است<ref>تفسير نمونه، ج2، ص 408</ref>.


=پانویس=
=پانویس=

نسخهٔ ‏۱۲ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۹

Ambox clock.svg


نویسنده این صفحه در حال ویرایش عمیق است.

یکی از نویسندگان مداخل ویکی وحدت مشغول ویرایش در این صفحه می باشد. این علامت در اینجا درج گردیده تا نمایانگر لزوم باقی گذاشتن صفحه در حال خود است. لطفا تا زمانی که این علامت را نویسنده کنونی بر نداشته است، از ویرایش این صفحه خودداری نمائید.
آخرین مرتبه این صفحه در

سوره آل عمران
نام سوره آل عمران
شماره سوره ۳
جزء ۳ و ۴
ترتیب نزول ۸۹
مکی/مدنی مدنی
تعداد آیات ۲۰۰
تعداد کلمات ۳۵۰۸
تعداد حروف ۱۴۹۸۴

سوره آل عمران که ۲۰۰ آیه دارد و در سال سوم هجرت در مدینه نازل شده است از توحید و مقاومت در برابر دشمنان و مردم شناسى و در رابطه با جنگ بدر و احد و زندگى مسلمین در آن فراز و نشیب ها، سخن می ‏گوید. در بخشى هم ولادت حضرت مریم و حضرت عیسى و نصارى و مجادله با اهل کتاب مطرح است و از شیوه‏ هاى عمل مخالفان و مخالفت‏ هاى یهودیان هم سخن به میان آمده است و در کل، بشارتى براى اصحاب پیامبر است.

مفهوم کلی سوره

سيرى در زندگى مريم و عيسى؛ مبارزه اى منطقى با يهود و مسيحيت؛ حقايقى در مورد جهان و عوامل انحراف از حق؛ عبرت آموزى از شكست ها و پيروزى ها[۱].

اسامی دیگر سوره

آل عمران، زهراء، طيبة، کنز، امان، مجادله، استغفار، معينه[۲].

علت نام‌گذاری

  • «سوره آل عمران»؛ منظور از عمران در اين سوره پدر حضرت مريم(س) مي‌باشد زيرا که در اين سوره از آيه سي‌وپنج تا پنجاه‌وپنج در مورد قصه حضرت مريم(س) و حضرت عيسی (ع) صحبت شده است و اسمی از حضرت موسی(ع) نيامده است[۳].
  • «سوره زهراء»؛ سوره آل عمران به همراه سوره بقره زهراوين نام‌گذاری شده‌اند[۴] يعنی دو سوره نوراني[۵].
  • «سوره طيبه»؛ سعيد بن منصور در سنن خود از ابوعطاف نقل کرده است که اسم اين سوره طيبه است[۶]. تفسير القاسمی علت اين نام‌گذاری را به خاطر اينکه برخی اوصاف افراد پاکيزه را در آيه‌ای آورده است عنوان کرده است[۷]. الصَّابِرينَ وَ الصَّادِقينَ وَ الْقانِتينَ وَ الْمُنْفِقينَ وَ الْمُسْتَغْفِرينَ بِالْأَسْحارِ[۸].
  • «سوره کنز»؛ به خاطر حديثی از ابن‌مسعود که سوره آل عمران را گنج ناميده است. «نعم كنز الصعلوك سورة آل عمران يقوم بها فی آخر الليل[۹]» . يا به خاطر دربرداشتن اسرار عيسويه[۱۰].
  • «سوره امان»؛ به خاطر اينکه هر کسی به آنچه که در سوره آل عمران است تمسک بجويد از اشتباه در موردش ايمن مي‌ماند[۱۱].
  • «سوره مجادله»؛ به خاطر نزول بيش از هشتاد آيه از سوره آل عمران در مورد مجادله پيامبر(ص) با نصارای نجران[۱۲].
  • «سوره استغفار»؛ به خاطر آيۀ هفده سوره آل عمران که مي فرمايد: وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحار[۱۳].
  • «سوره معينه»؛ اين اسم را ابو حيان در تفسيرش آورده است اما علت خاصی برايش ذکر نشده است[۱۴].

اهداف و آموزه‌ها

مهمترين اهداف سوره آل عمران عبارتند از:

  • بيان حقيقت دربارۀ جهان بزرگ؛
  • بيان عوامل انحراف مردم از معرفت حق و عمل به آن؛
  • بيان گويايى از زندگى مريم و تولد عيسى(ع) و برخى پيامبران ديگر؛
  • مبارزۀ منطقى با يهوديان، مسيحيان و مشركان؛
  • بيان آموزه هاى تربيتى پيروزى و شكست در جنگ بدر و احد[۱۵].

محتوا و موضوعات

محورهاى اصلى بحثهاى سوره آل عمران، موارد زير است:

  • بخش مهمى از آن از توحيد و صفات خداوند و معاد و معارف اسلامى بحث مى كند؛
  • بخش ديگرى پيرامون جهاد و دستورات مهم و ظريفى در اين زمينه و همچنين درسهاى عبرتى كه در دو غزوه مهم اسلامى (بدر و احد) بود سخن مى گويد، و همچنين شرح امدادهاى الهى نسبت به مؤمنان و حيات جاويدان شهيدان راه خدا؛
  • در قسمتى از اين سوره، به يك سلسله احكام اسلامى در زمينه لزوم وحدت صفوف مسلمين و خانه كعبه و فريضه حج و امر به معروف و نهى از منكر و تولى و تبرى (دوستى با دوستان حق و دشمنى با دشمنان حق) و مساله امانت، و انفاق در راه خدا و ترك دروغ و مقاومت و پايمردى در مقابل دشمن و صبر و شكيبايى در مقابل مشكلات و آزمايشهاى مختلف الهى و ذكر خداوند در هر حال، اشارات پر معنايى شده است؛
  • براى تكميل اين بحثها، بخشى از تاريخ انبياء از جمله: آدم و نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و ساير انبياء عليهم‌السلام و داستان مريم عليهاالسلام و مقامات اين زن بزرگ، و توطئه هاى پيروان متمرد حضرت موسى و عيسی عليهماالسلام در برابر اسلام، نيز ذكر شده است.
  • مطالب سوره آل عمران چنان به هم مربوط و هماهنگ است كه گويى همۀ آنها يك جا نازل شده است[۱۶].

پانویس

  1. تفسير قرآن مهر، ج 3، ص 21.
  2. البحر المحيط فی التفسير، ج3، ص9.
  3. الموسوعة القرآنية، خصائص‌السور،ج 2، ص 4.
  4. الدر المنثور فی التفسير بالمأثور، ج1، ص 18.
  5. بصائر ذوی التميز فی لطائف کتاب العزيز، ج1، ص 134.
  6. سنن سعيد بن منصور، جلد 3، ص 1138 (تفسير سوره آل عمران).
  7. تفسير القاسمی المسمی حقائق التاويل، ج 2، ص 253.
  8. آل عمران، آيه117
  9. الجامع لأحکام القرآن، ج 4، ص 2
  10. تفسير القاسمی المسمی حقائق التاويل، ج 2، ص 253.
  11. همان
  12. همان
  13. همان
  14. البحر المحيط فی التفسير، ج3، ص 9
  15. تفسير قرآن مهر، ج3، ص 24.
  16. تفسير نمونه، ج2، ص 408