نهج البلاغه (کتاب)

از ویکی‌وحدت، دانشنامۀ مجازی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

نهج البلاغه نام یکی از کتب معتبر شیعی است که در آن گزیده‌ای از بیانات و گفته‌های امام علی (علیه السلام) گردآوری شده است.

معرفی

کتاب نهج البلاغه مشتمل بر خطبه‌ها، نامه‌ها، جملات قصار، و گفتارهای حکیمانه امام علی علیه السلام است که یکی از منابع مهم و غنی برای شناخت دین اسلام و مذهب تشیع به شمار می‌رود. سید رضی که یکی از عالمان بزرگ شیعه در طول تاریخ بوده است، این کتاب را در اواخر قرن چهارم هجری گردآوری نموده است. نهج البلاغه جامع تمام گفتارها و احادیث روایت شده از امیرالمؤمنین(علیه السلام) نیست، بلکه همانطور که از نامش پیداست، مجموعه‌ای از سخنان دارای ویژگی‌های فصاحت و بلاغت است که از امام علی علیه السلام بر جای مانده است.

زبان کتاب

زبان کتاب نهج البلاغه، به همان زبان گفتار و نوشتار امام علی علیه السلام، یعنی زبان عربی است. البته این کتاب به اکثر زبان‌های زنده دنیا از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی، ترکی استانبولی، اردو، مالایی، ژاپنی، چینی، اسپانیایی، و ... ترجمه شده و توسط ناشران مختلف به چاپ رسیده است. همچنین شرح‌های بسیاری در مورد این کتاب نگاشته شده که برخی تعداد این شرح‌ها را بالغ بر ۳۰۰ عنوان بیان کرده‌اند.

بخش‌های نهج البلاغه

سید رضی محتوای کتاب نهج البلاغه را در سه بخش دسته بندی کرده است:

خطبه‌ها

بخش اول نهج البلاغه شامل ۲۴۱ خطبه از امیرالمؤمنین است که در مقاطع مختلف زندگانی ایشان بیان گردیده است و موضوعات مختلفی نظیر خداشناسی، جهان‌بینی، ویژگی‌های انسان، حکومت، و ... را در بر دارد. از بارزترین و شناخته‌شده ترین خطبه‌های حضرت می‌توان به خطبه شقشقیه، و خطبه متقین اشاره کرد.

نامه‌ها

بخش دوم نهج البلاغه مشتمل بر ۷۲ نوشته از امیرالمؤمنین علیه السلام است. وصیت‌نامه‌های امام علیه السلام، فرمان‌ها، سفارشات به افراد، پیمان‌نامه‌ها و نامه‌های مکتوب حضرت در این بخش گردآوری شده است. از مهم‌ترین و معروف‌ترین نامه‌ها می‌توان به وصیت امام علی علیه السلام به امام حسن علیه السلام، و فرمان به مالک اشتر، یاد کرد.

حکمت‌ها

بخش سوم نهج البلاغه ۴۸۰ گفتار کوتاه و پندآمیز امام علی علیه السلام را پوشش داده است. در ترجمه‌های مختلف برای این بخش عنوان‌های کلمات قصار، حکمت‌ها، پندها و ... درج شده است.