مکاشفة القلوب المقرب الی حضرة علام الغیوب (کتاب)

از ویکی‌وحدت، دانشنامۀ مجازی
پرش به ناوبری پرش به جستجو


کتاب مکاشفة القلوب المقرب الی حضرة علام الغیوب
کتاب مکاشفة القلوب المقرب الی حضرة علام الغیوب
نام نویسنده ابو حامد غزالى‌
موضوع اخلاق ـ عرفان
زبان کتاب عربى‌
ناشر دارالکتب العلمیة
سال نشر بیتا
تعداد جلد تک جلدی
مکان چاپ بیروت‌

کتاب مکاشفة القلوب المقرب الی حضرة علام الغیوب ، اثر ابوحامد غزالی (۴۰۵ ق) است که به زبان عربی به بیان مباحثی اخلاقی و عرفانی پرداخته و با الهام‌گیری از آیات قرآن مجید و روایات ، به رشته تحریر درآمده است.

معرفی اجمالی

کتاب با معرفی مؤلف آغاز گردیده و در ادامه، مقدمه‌ای از محقق کتاب ذکر شده و سپس طی ۱۱۱ باب به مطالب اخلاقی و عرفانی در موضوعات پراکنده اشاره شده است. روش مؤلف بر این بوده که در هر باب با آوردن آیه و روایتی به بحث ادامه داده و از قول حکماء و بزرگان، با عبارت «قال بعض الحکماء» استفاده کرده و در هر بابی اگر می‌خواسته حکایتی را به عنوان شاهد مثال و توضیح مطلب ذکر کند، ابتدا لفظ «حکی» یا «حکایة» را ذکر نموده و سپس داستان و حکایت را آورده است.

باب‌های کتاب

باب‌های کتاب را می‌توان به چند دسته زیر تقسیم نمود:

  • ابوابی که اشاره به مراتب عرفانی دارند، مانند: خوف ، صبر ، توبه ، محبت ، عشق و...
  • ابوابی که اشاره به رذائل و فضائل اخلاقی و کردارهای شایسته و ناشایسته دارند، مانند: غفلت، فسق، نفاق ، غیبت ، نمیمه ، زنا ، صله رحم ، زکات ، احسان به والدین، قناعت و...
  • ابوابی که اشاره به عناوین اخلاقی و عرفانی‌ای دارد که مربوط به عوالم پس از مرگ می‌باشد: مانند: قبر، نفخ و فزع و... .
  • ابواب مربوط به فضیلت ماه‌های قمری، مانند: شعبان، رمضان ، رجب و...
  • مؤلف اگر در نقل حکایت‌ها، اسمی از اشخاص را می‌دانسته، به آن اشاره کرده و اگر از آن بی اطلاع بوده، با عبارت «قال بعض الحکماء»، «حکی بعض الصالحین» و یا «روی ان بعضهم» به حکایت یا شاهد مثال خود استناد جسته است.

بهره‌گیری نویسنده

آنچه در این اثر مشهود است اینکه نویسنده توانسته بیشتر ابواب کتاب را به صورت مرتب و دسته بندی شده ارائه دهد و از گزینه‌های ذیل، کتاب را غنی سازد؛

  • استفاده از آیات ؛
  • استفاده از کلام حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم ؛
  • نقل سخن بزرگان و عرفا؛
  • نقل حکایت‌هایی به‌عنوان شاهد مثال، و جهت توضیح بیشتر مطلب.