فضائح الباطنیة وفضائل المستظهریة (کتاب)

از ویکی‌وحدت، دانشنامۀ مجازی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کتاب فضائح الباطنیة وفضائل المستظهریة
کتاب فضائح الباطنیة وفضائل المستظهریة
نام نویسنده ابو حامد غزالى‌
موضوع کلام
زبان کتاب عربى‌
ناشر دارالتطبعه
سال نشر 1383 ق‌
مکان چاپ بیروت‌

کتاب فضائح الباطنیة وفضائل المستظهریة که امام محمد غزالی طوسی (متوفی 505 ق) در پاسخ به الباطنیه تألیف کرده است. این کتاب چند نام دیگر دارد از جمله: المستظهری فی الرد على الباطنیة ونوشتن این کتاب بخاطر خلیفه عباسی مستظهر بالله بوده است.

معرفی اجمالی

غزالی این کتاب را در حدود سال 488 هجری تألیف کرده و در آن به کتب جدلی ضد اسماعیلیه متقدم تکیه کرده است. گفته شد که خلیفه مستظهر بالله او را مأمور تألیف این کتاب کرده است.

نسخه‌های خطی

نسخه خطی آن در موزه بریتانیا در قسمت شرقی موجود است که در ربیع الاخر سال 665 هجری قمری نسخه برداری شده است. نسخه دیگری نیز در کتابخانه القراویین فاس در ضمن از کتاب‌ها در سال 981 موجود است که آلفرد بل در فهرست خود (شماره 1578) ذکر کرده است.

چاپ

اولین چاپ این کتاب توسط خاورشناس کولدتسهیر در سال 1334ق/1916م با مقدمه و تحلیل محتوای متن به زبان آلمانی و بر اساس نسخه خطی موزه بریتانیا منتشر شد. اما این جزوه ناقص و معادل حدود یک سوم کتاب کامل بود، پس عبدالرحمن بداوی آمد و تمام متن را بر اساس نسخه خطی موزه بریتانیا و نسخه خطی فاسی منتشر کرد و چاپ شد. در سال 1383 هجری قمری / 1964 م در دارالتطبعه و نشر ملی در قاهره.

رد کتاب

الداعی المطلق علی بن محمد بن الولید العنف القرشی (متوفی 612 ق) در کتابی به نام «دامغ الباطل وحتف المناضل» به رد کتاب غزالی پرداخته است. البداوی این ردیه را در مقدمه کتاب ذکر کرده است، اما نسخه‌ای از آن را نیافت و کتاب پس از آن توسط مصطفی غالب چاپ شد (بیروت: مؤسسه عزالدین، 1982م).

ترجمه کتاب

آسین پلاتیوس شرق شناس بخش‌هایی از کتاب را به اسپانیایی ترجمه کرد. بر اساس نشریه البدوی توسط مک کارتی به انگلیسی ترجمه شد و ترجمه آن در سال 1980 میلادی منتشر شد.

منبع

فهرست و مقدمهٔ کتاب فضائح الباطنیة وفضائل المستظهریة.