فلوجه

از ویکی‌وحدت، دانشنامۀ مجازی
(تغییرمسیر از سقوط فلوجه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پرچم بوکو حرام
آزاد سازی فلوجه

فَلّوجه شهری است در استان انبار عراق در ۶۹ کیلومتری باختر بغداد و در کرانه رود فرات. شهر فلوجه با جمعیت ۳۲۶ هزار نفر در جاده بغداد به اردن قرار گرفته‌است. در عراق این شهر به «شهر مسجدها» شهرت دارد زیرا در فلوجه و روستاهای پیرامونش در حدود ۲۰۰ مسجد وجود دارد. فلوجه از قدیم از مراکز مهم اهل سنت در عراق بوده‌است. تاریخ این شهر به زمان بابلی‌ها بازمی‌گردد و دانشوران یهودی مهمی در این شهر زندگی می‌کرده‌اند.

تاریخچه

منطقه فلوجه از هزاران سال پیش مسکونی بوده‌است. نام این شهر از واژه آرامی «پلگوثه» گرفته شده که برخی منابع معنی آن را «تنظیم‌کننده کانال‌های آب» دانسته‌اند و محل این شهر نیز در جای تقسیم آب فرات به سوی کانال‌های مختلف قرار دارد.شکل عربی شده این نام یعنی فلوجه به معنای «زمین قابل کشت» است.

منطقه فلوجه در زمان ساسانیان جزء استان انبار شد. شهر انبار یا پیروزشاپور، یکی از شهرهای باستانی ایران زمان ساسانیان، شهر اصلی این منطقه بود و امروزه ویرانه‌های آن در فاصله کمی از شمال فلوجه قرار گرفته‌است. شهر انبار در زمان فرمانروایی شاپور یکم ساسانی مورد تجدید بنا و بازسازی قرار گرفت و به نام شاپور نامگذاری شد. در این شهر مخازن بزرگ اسلحه و مواد غذائی برای سپاهیان ساسانی ایجاد گردید، بدین سبب آنجا را شهر انبار نیز می‌نامیدند که نامی است فارسی [۱].

انبار در پیوندگاه رود فرات با «نهر شاهی» واقع شده که در منابع عربی امروزه کانال صقلاویه نام دارد و در زمان‌های پیشین نهر عیسی و نهر ملک نام داشت.

این شهر تا سال ۲۵۹ میلادی مرکز اصلی یهودیان بابلی بوده‌است ولی ویرانی آن در آن سال به‌دست اودناتوس، فرمانروای پالمیرایی به این مرکزیت پایان داد. بنیامین تطیلی که در سال ۱۱۶۴ از شهر انبار دیدن کرد شمار یهودیان آن را ۳۰۰۰ نفر یاد کرده‌است.

در زمان عثمانی‌ها این شهر یک ایستگاه کوچک از بغداد به سوی جاده غرب به‌شمار می‌آمد.

تاریخ معاصر

در دوران معاصر، در زمان حکومت صدام حسین، فلوجه از مناطق اصلی پشتیبان رژیم او بود. در این دوران، بسیاری از افراد ارشد حزب بعث از اهالی فلوجه بودند و صدام به صنعتی کردن منطقه اقدام کرد و کارخانه‌های زیادی را در اطراف فلوجه بنا کرد.

مسیر بزرگ‌راهی که صدام حسین برای گذر از این شهر در نظر گرفته بود در جریان جنگ آمریکا با عراق تغییر کرد و باعث افول اهمیت آن شد.

از زمان حملات آمریکاییان به عراق این شهر از مراکز عمده نبرد با آمریکایی‌ها بوده‌است و درگیری افراد مسلح این شهر با نیروهای نظامی آمریکایی با سرکوب شدید آمریکاییان روبه‌رو شده‌است؛ ولی در نهایت نتوانستند این شهر را به تصرف درآورند! و سرانجام با از دست دادن جان تعدادی کماندو و نیروی ویژه مجبور به عقب‌نشینی شدند.

شبکه ایتالیایی رای در ۸ نوامبر ۲۰۰۵ فیلم مستندی پخش کرد به نام «فلوجه: کشتار پنهان» که در آن سربازان از استفاده آمریکا از بمب‌های فسفری و بمب‌های ناپالم در فلوجه خبر می‌دهند. پنتاگون در اعلامیه‌ای در تاریخ ۱۶ نوامبر استفاده از بمب فسفری را تأیید کرد ولی استفاده آن را علیه افراد غیرنظامی ندانست.

عملیات بازپس‌گیری فلوجه

فلوجه در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۱۶ (۷ تیر ۱۳۹۵) توسط نیرو های حشدالشعبی و بسیج مردمی عراق به طور کامل آزاد شد [۲].

پرچم بوکو حرام
آزاد سازی فلوجه

سقوط فلوجه یا نبرد ۲۰۱۴ فلوجه به نبردی می‌گویند که در نتیجه آن داعش شهر فلوجه عراق را تصرف کرد.

شرح ماجرا

در دی ۱۳۹۲/ ژانویه ۲۰۱۴ پس از به آتش کشیدن چادر معترضین در استان‌های سنی‌نشین عراق توسط نیروهای امنیتی، و عقب‌نشینی ارتش از دو شهر رمادی و فلوجه، نیروهای داعش از این فرصت استفاده کردند و نیمی از شهر فلوجه و قسمتی از شهر رمادی را به تصرف خود درآوردند و در این دو شهر به ایجاد ایستگاه‌های ایست و بازرسی مبادرت ورزیدند. عشایر عراق، در نبودِ ارتش، به مقابله با این گروه می‌پردازند[۳] [۴] [۵] [۶] [۷]. در نهایت، داعش توانست کنترل کامل فلوجه را در دست بگیرد[۸]. ولی طی نبرد، سرکرده داعش در رمادی کشته[۹] و کنترل این دو شهر از دست آنان خارج شد[۱۰]. هرچند داعش برای فلوجه یک والی تعیین کرده‌است. پس از عقب‌نشینی داعش از این دو شهر در عملیات انتقام محمد در صحرای الانبار[۱۱] ، نبرد میان عشایر منطقه، پلیس محلی ، ارتش عراق، نیروهای داوطلب [۱۲] از دیگر مناطق عراق از یک طرف و نیروهای داعش از طرف دیگر در استان الانبار عراق در جریان است.

عملیات بازپس گیری فلوجه

پرچم بوکو حرام
حضور سردار سلیمانی در اتاق جنگ بازپس گیری فلوجه

مجموعه عملیات‌های نظامی علیه گروه داعش است که در جهت بازپس‌گیری کامل شهر فلوجه در استان انبار، کشور عراق صورت گرفت که در سال 2016 به وقوع پیوست[۱۳].شهر فلوجه از سال ۲۰۱۴ میلادی در تصرف داعش قرار داشت.

پانویس

  1. آورزمانی، فریدون. ماهنامهٔ فروهر، شمارهٔ ۳۲۷، سال ۲۶، شمارهٔ ۷ و ۸. تهران: سازمان انتشارات فروهر، ۱۳۷۰
  2. فلوجه
  3. سایت خبر آنلاین
  4. سایت العربیه
  5. خبر آنلاین
  6. کرد پرس
  7. سایت بی بی سی
  8. خبر آنلاین
  9. خبر آنلاین
  10. خبر آنلاین
  11. خبر آنلاین
  12. سایت خبر آنلاین
  13. سایت بی بی سی فارسی