ابوعلی دقاق نیشابوری

از ویکی‌وحدت، دانشنامۀ مجازی
(تغییرمسیر از ابو علی دقاق نیشابوری)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سری سقطی
مزار دقاق نیشابوری
نام حسن بن علی بن محمد نیشابوری
نام‎های دیگر أبو علی الدقاق
درگذشت 405 یا 412ق

أبو علی الدقاق او حسن بن علی بن محمد نیشابوری دارای اصالتی نیشابوری زاهد، عارف و شیخ صوفیه بود. او هم نشینی با أباالقاسم النصر آبادی و أبی القاسم القشیری را تجریه کرده است. قشیری با فاطمه[۱] دختر دقاق ازدواج کرد[۲].

احوالات

او به کار موعظه در باب معرفت مشغول بود همانطور که صاحب شذرات الذهب از الکواکب الدّریّة فی تراجم الصوفیة نقل می‌کند: او منبع جوشان علم، اهل مدارا و حلم، روشی پسندیده در زندگی و در طریقت پیرو جنید و اسراری را همچون سری سقطی در بر داشت. مذهب شافعی را از قفّال، حصری و دیگرانی فراگرفته بود. در اصول، فقه و ادبیات سرآمد بود. تا آن که در سفری او را یافتم او مشغول به کار بود و در عین حال وارد بر سلک تصوف شده بود[۳]. او پس از یادگیری ادبیات و اصول راهی مرو شد و از دانش الخضری فقه را فراگرفت و در آن سرآمد شد.

گفتار

هر کس بخاطر امور دنیوی خود را فروتن کند دو سوم دینش از بین می برد زیرا با زبان و ظاهر تسلیم او شده و اگر قلبا بر او فروتنی کند تمام دینش از بین می‌رود[۴].

و گفت: مردم در مورد فقر و ثروت صحبت کردند که هر دو خوب است است و به نظر من بهتر است مرد کفایت امور خود را بدهد تا مصون بماند[۵].

همانطور که خداوند می‌فرماید: (مرا یاد کن تا شما را یاد کنم) [بقره: 152] مرا تا زنده باشی به یاد آور و من تو را به یاد می آورم در حالی که در زیر خاک مرده ایو خویشاوندان، دوستان و عزیزانت همگی تو را رها کرده‌اند.

وفات

وی در ذی الحجه در سال 405 هجری درگذشت[۶]و در سال 412 هجری نیز گفته شده است[۷].

پانویس

  1. سیر أعلام النبلاء ط الرسالة (18/ 228)
  2. أبو علی الدقاق النیسابوری
  3. شذرات الذهب فی أخبار من ذهب (5/ 40)
  4. البدایة والنهایة ط إحیاء التراث (12/ 16)
  5. طبقات الشافعیة الکبرى: السبکی(هجر، ط:الثانیة 1413هـ) (صـ:4/ 331)
  6. تبیین کذب المفتری (226)
  7. فی النجوم الزاهرة فى ملوک مصر والقاهرة (4/ 255)